Tuesday, February 10, 2015

মোডীৰ দূৰ্গত কেজৰিৱালৰ মোক্ষম আঘাত আৰু ‘আপ’ৰ পুনৰুত্থান

ভাৰতৰ নিৰ্বাচনী ইতিহাসত তৃতীয় কোনো ৰাজনৈতিক দলে এনে এক বিস্ময়কৰ সফলতা অৰ্জন কৰিলে! ইয়াৰ পূৰ্বে ৯৮৯ চনৰ চিক্কিম বিধানসভা নিৰ্বাচনত চিক্কিম সংগ্ৰাম পৰিষদে আৰু ২০০৯ চনৰ একে বিধানসভা নিৰ্বাচনত চিক্কিম ডেমোক্ৰেটিক ফ্ৰন্টে আটাইকেইখন আসনতে জয়লাভ কৰি এক ৰেকৰ্ডৰ সৃষ্টি কৰিছিল। তাৰ পাছত সদ্যসমাপ্ত দিল্লী বিধানসভা নিৰ্বাচন আম আদমী পাৰ্টিয়ে যি অভাৱনীয় সফলতা লাভ কৰিলে সেয়া হয়তো খোদ দলটোৰেই আছিল সপোনৰ অগোচৰ। 

অৰবিন্দ কেজৰিৱাল, মাফলাৰ মেন হিচাপে ৰাজনৈতিক মহলত পৰিচিত এইগৰাকী প্ৰাক্তন ৰাজহ সেৱাৰ বিষয়া ভাৰতীয় ৰাজনীতিত যিমানেই নতুন, সিমানেই যেন এগৰাকী পাকৈত ৰাজনৈতিক খেলুৱৈ। আন্না হাজাৰেৰ দুৰ্নীতি বিৰোধী আন্দোলনৰ জৰিয়তে চৰ্চিত হৈ পৰা কেজৰিৱালে বুজি উঠিছিল ভাৰতীয় ৰাজনীতিত এক নতুন ৰাজনৈতিক দল খোলাৰ প্ৰাসংগিকতাৰ কথা। ফলত আন্না হাজাৰেৰ লগত মনোমালিন্য ঘটাই হলেও আৰম্ভ কৰিছিল আম আদমী পাৰ্টি। ২০১৩ ৰ প্ৰথমখন যুঁজতেই ২৮ খন আসন দখল কৰি সকলোকে খুৱালে এক চমক। কংগ্ৰেছৰ সমৰ্থনত দিল্লীত কেজৰিৱালে যি ৪৯ দিনীয়া চৰকাৰ এখন চলালে, তাৰ পৰা কিন্তু কেজৰিৱালৰ কাম কাজত ফুটি উঠিছিল এগৰাকী দক্ষ প্ৰশাসকৰ লক্ষণ। প্ৰথমবাৰ শাসনভাৰ লোৱাৰ কিছুদিনৰ ভিতৰতেই বিভিন্ন বিভাগত চলি থকা দুৰ্নীতি আদি কমি আহিছিল চকুতলগাকৈ। কিন্তু ৪৯ দিনতে মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে পদত্যাগ কৰি কেজৰিৱালে নিশ্চিতভাৱে কৰিছিল এক ভুল কাম। যিটো পাছত তেওঁ নিজেও উপলব্ধি কৰিছিল। পদত্যাগৰ বাবে নাছিল কোনো বিশেষ ৰাজনৈতিক হেঁচা, কিন্তু লোকসভা নিৰ্বাচনক উদ্দেশ্য কৰিয়েই যে কেজৰিৱালে পদত্যাগ কৰি আম আদমী পাৰ্টিক ৰাষ্ট্ৰীয় এক দল হিচাপে নিক্ষেপ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল সেয়া হৈ পৰিছিল স্পষ্ট। যিটো আছিল এক ভুল সিদ্ধান্ত। নিজেই বাৰাণসীত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ বিপক্ষে অৱতীৰ্ণ হৈ কেজৰিৱালে যেন দিল্লীৰ চমক এটায়েই দিব বিচাৰিছিল। কিন্তু সফল নহল। অৰবিন্দ কেজৰিৱালে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত সিমান সফলতা অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে(পঞ্জাৱৰ চাৰিখন আসনত বিজয়ৰ বাদে)।

আপৰ চমকপ্ৰদ পুনৰুত্থান হল কিদৰে?
২০১৪ৰ লোকসভাৰ নিৰ্বাচনৰ পাছত যিকোনো মুহুৰ্তত যে দিল্লীতো বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্টিত হব সেই সম্পৰ্কে আপ আছিল প্ৰস্তুত আৰু প্ৰস্তুতিও আৰম্ভ কৰিছিল অতি পৰিকল্পিতভাৱে। ইয়াৰ বিপৰীতে নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ বিজয় বন্দনাত ব্যস্ত হৈ থকা দিল্লী বিজেপিৰ নাছিল কোনো ধৰণৰ প্ৰস্তুতি। মোডী ঢৌৱে সকলোকে উটুৱাই লৈ যাব বুলি আকাশত চাং পাতি নিদ্ৰামগ্ন হৈ থকা দিল্লী বিজেপিয়ে শেষ মুহুৰ্ত্তত কিৰণ বেদীক দলত অন্তৰ্ভুক্ত কৰি নিজ দলতে হানিলে এক মোক্ষম আঘাত। কিৰণ বেদীৰ বিজেপিত যোগদানে বিজেপিক এক নতুন ৰূপত উদ্ভাষিত কৰিব বুলি বিজেপিৰ কেন্দ্ৰীয় নেতৃত্বই সপোন দেখি আছিল, সি হৈ পৰিল বুমেৰাং সদৃশ ২০১৩ চনত ড: হৰ্ষবৰ্ধনৰ নেতৃত্বৰ সবল বিজেপি দলটোত ২০১৫ চনত ধুমকেতুৰ দৰে আৱিৰ্ভাৱ ঘটা কিৰণ বেদীৰ বাবেই যে বিজেপিৰ ভিতৰচৰা অন্ত:কন্দলত জৰ্জৰিত হৈ পৰিল সি জলজল পটপটকৈ ওলাই পৰিছিল। অৰবিন্দ কেজৰিৱালক ৰাজনীতিৰ লগত জড়িত হোৱা বাবে সদায়ই সমালোচনা কৰি অহা কিৰণ বেদীৰ হঠাতে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদানে যেন দিল্লীৰ ভোটাৰসকলক বিভ্ৰান্ত কৰি তুলিলে। ফলত খোদ কিৰণ বেদী কৃষ্ণনগৰ সমষ্টিত সন্মুখীন হবলগীয়া হল অনাকাংক্ষিত পৰাজয়ৰ, যিটো আছিল বিজেপি তথা ড: হৰ্ষবৰ্ধনৰ আপোন সমষ্টি কিৰণ বেদী আৰক্ষী হিচাপে যিমান সফল আছিল সিমানেই যেন বিফল এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ হিচাপে। অমিত শ্বাহ আৰু নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ ই যেন আছিল এক মাৰাত্মক ভুল সিদ্ধান্ত।  

জাত পাত ধৰ্মই সদায়েই ভাৰতীয় ৰাজনীতিত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰি আহিছে। দিল্লীৰ জনগাথনিও সদায়েই মিশ্ৰিত। বিভিন্ন ৰাজ্যৰ পৰা অহা প্ৰৱজনকাৰী সকলেই হল মুলত: দিল্লীৰো নাগৰিক তথা ভোটাৰ দিল্লীৰ নিৰ্বাচনী সমীকৰণ সলনি কৰাত ধৰ্ম, জাতিকেন্দ্ৰিক ভোটে আপক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল। কংগ্ৰেছৰ দখলত থকা মুছলিম ভোটবেংকত খহনীয়াৰ সৃষ্টি কৰিলে আপে। যদিও জামা মচজিদৰ শ্বাহী ইমামে মুকলিকৈ আপৰ সমৰ্থনত মুছলিম ধৰ্মালন্বী লোকসকলক ভোট দিবলৈ আহ্বান কৰিছিল, ইয়াৰ পূৰ্বেই কিন্তু আপে মুছলিম ধৰ্মালন্বী লোকসকলৰ ভোট পোৱাটো প্ৰায় নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। ইয়াত ইন্ধন যোগাইছিল যোৱা কিছুদিনৰ পৰা বিজেপিৰ কেইগৰাকীমান সাংসদে দি থকা উগ্ৰ হিন্দুত্ববাদী মন্তব্যসমূহে। ২০১৩ চনত মুছলিম ধৰ্মালম্ৱী লোক অধ্যুষিত অঞ্চলৰ প্ৰায় আটাইকেইখন আসনেই কংগ্ৰেছৰ দখলত আছিল। কংগ্ৰেছৰ আঠখন আসনৰ চাৰিখনতেই নিৰ্ণায়ক ভূমিকা গ্ৰহন কৰিছিল মুছলিম ধৰ্মালম্ৱী লোকসকলে। কিন্তু এইবাৰ আটাইকেইখন আসনেই দখল কৰিলে আপে। দিল্লীৰ মুঠ ভোটাৰৰ প্ৰায় বাৰ শতাংশ মুছ্লিম ভোটাৰেই নিৰ্বাচনত এক নিৰ্ণায়ক ভুমিকা গ্ৰহন কৰা দেখা যায়। মুছলিম ধৰ্মালম্বী ভোটাৰসকলৰ বাবে আপ এতিয়া কংগ্ৰেছৰ বিকল্প দল হৈ উঠাটো হয়তো বিজেপি আৰু কংগ্ৰেছ দুয়োটা দলৰ বাবেই এক মুৰৰ কামোৰণি। মুছলিম সম্প্ৰদায়ৰ লগতে দিল্লীৰ নিৰ্বাচনত উত্তৰ প্ৰদেশ, বিহাৰ আদিৰ পৰা প্ৰৱজন কৰা পূৰ্বাঞ্চলী আৰু পঞ্জাৱৰ শিখ ধৰ্মৰ ভোটাৰ সকলেও বিজেপি আৰু কংগ্ৰেছক প্ৰত্যাখান কৰাটো উল্লেখযোগ্য। আকালি দলৰ বিকল্প হিচাপে দিল্লীৰ জনগাঠনিৰ ৩৫% শিখ সম্প্ৰদায়ৰ লোকক সাধাৰণতে বিজেপিৰ পৰম্পৰাগত ভোটবেংক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কিন্তু এইবাৰ যেন সম্পূৰ্ণ এক ওলোটা প্ৰতিচ্ছবিহে জিলিকি উঠিল। উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চল বাসীক বিদেশী হিচাবে উল্লেখ কৰি যে দিল্লীবাসী উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ ভোটাৰৰ ভালেসংখ্যক ভোট বিজেপিয়ে হেৰুৱালে সিও নিশ্চিত। 
 
সুচতুৰ ৰাজনীতিবিদ হিচাপে নিজকে পতিপন্ন কৰা কেজৰিৱালে নিম্ন মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীক কৰি লৈছিল মুল লক্ষ্য। মুখ্যমন্ত্ৰী পদৰ পৰা পদত্যাগৰ পাছতে মধ্যবিত্ত আৰু উচ্চমধ্যবিত্ত ভোটাৰসকলৰ মাজত কেজৰিৱালৰ জনপ্ৰিয়তা বহু পৰিমানে হ্ৰাস পাইছিল,ত আওপকীয়াকৈ ইন্ধন যোগাইছিল কেইটামান ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমে। কিন্তু সুচতুৰ ব্যক্তি কেজৰিৱালে জানিছিল নিম্ন মধ্যবিত্ত আৰু দৰিদ্ৰ শ্ৰেণীটোৰ লগত যদি পোনপটীয়াকৈ সংযোগ স্থাপন কৰিব পৰা যায় তেন্তে ভোটৰ হাৰ বঢ়াতো নিশ্চিত।

দেশৰ ৰাজনীতি আৰু এখন প্ৰদেশৰ ৰাজনীতি একাকাৰ কৰি বিজেপিৰ কেন্দ্ৰীয় নেতৃত্বই যেন কৰিছিল এক ভুল। কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটৰ প্ৰায় সকলো মন্ত্ৰী, খোদ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে যিদৰে বিজেপিৰ সন্মান ৰক্ষাত নামি পৰিল সেয়া হৈ পৰিল বুমেৰাং সদৃশ ন মাহৰ আগৰ ৰাজনৈতিক বতাহ আৰু এতিয়াৰ বতাহৰ মাজত আছে যথেষ্ট পাৰ্থক্য। যোৱা নমাহত দিল্লীত ঘটা সৰু সৰু ধাৰ্মিক অসহিষ্ণুতাৰ ঘটনা, উগ্ৰ হিন্দুত্ববাদী সংগঠন সমূহ তথা খোদ বিজেপিৰ কেইগৰাকী মান সাংসদৰ অবিবেচক মন্তব্যবোৰ, নিৰ্বাচনী প্ৰস্তুতিৰ প্ৰতি অনীহা, সম্পুৰ্ণৰূপে নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ ওপৰত ভৰষা আদিবোৰেযেন যেন বিজেপিৰ নিজৰেই ক্ষতি কৰিলে।

আমি এটা কথা মনত ৰাখিব লাগিব যে ২০১৪ ৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত বিজেপিক ভোটাৰে জয়যুক্ত কৰিছিল একমাত্ৰ উন্নয়নৰ শ্লোগানৰ বাবে আৰু কংগ্ৰেছৰ এক বিকল্প শক্তি হিচাপে সেইবাবে একমাত্ৰ উন্নয়নৰ দোহাই দি দিল্লীৰ গাদী দখল কৰা বিজেপিৰ উন্নয়নমুখী ৰাজনীতিৰ বাদে অইন ৰাজনীতিৰ বেলেগ কোনো পথো বাচি থকা নাই। বিজেপিৰ বিকল্প শক্তি ৰূপে আপ ইতিমধ্যে মুৰ ডাঙি থিয় হৈছে আৰু ই যে ভবিষ্যতে এক শক্তিশালী ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিচিত হব তাত দ্বিমত নাই।


এতিয়া অৰবিন্দ কেজৰিৱালৰ লক্ষ্য মাথোঁ এটায়েই হোৱাটো প্ৰয়োজন, দিল্লীত কংগ্ৰেছক সম্পুৰ্ণৰূপে নিশ্চিহ্ন আৰু বিজেপিক প্ৰায় বিধস্ত কৰি ৬৭ খন আসন উপহাৰ দিয়া দিল্লীৰ জনতাক এখন সুস্থিৰ সবল চৰকাৰ উপহাৰ দিয়াটো। আৰু মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে বিভিন্ন সৰু বৰ ইচ্ছু লৈ জনসাধাৰণক বিভ্ৰান্তি কৰি ধৰ্ণা ধৰ্মঘট আদিত নবহি সেইবোৰ আলোচনাৰ মাজেৰে সমাধান কৰা। এতিয়া আম আদমী পাৰ্টিৰ বাবে যেন অগ্নিপৰীক্ষাৰ সময়, ভবিষ্যত এক বিকল্প ৰাজনৈতিক শক্তি হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ তাৰ বাবে লাগিব দিল্লীত এক সুদক্ষ প্ৰশাসন যন্ত্ৰ আৰু বলিষ্ঠ নেতৃত্বৰ। কাৰণ এটা নতুন ৰাজনৈতিক দলৰ নিজকে ভাৰতীয় ৰাজনীতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰোৱাৰ বাবে তৃতীয়টো সুযোগ হয়তো সোনকালে নাহে।   

No comments: